Teksten en filmpjes

Ontspannen, wat is dat?

Ontspannen is niet iets dat je kunt doen. Ontspannen is geen handeling. Ontspannen
is geen daad en geen activiteit. Ontspannen is wat er gebeurt, als een inspanning of
aanspanning vanzelf stopt. Totale ontspanning is wat er gebeurt als alle inspanningen
voor een moment even gaan liggen.

Het grootste deel van de dag ben je actief bezig met activiteit. Je lichaam is in beweging,
je bent van alles aan het DOEN. Naast lichamelijke inspanningen zijn er ook mentale
inspanningen. Die kennen we als gedachten. Deze komen in vele varianten: denken,
plannen, regelen, organiseren, piekeren, fantaseren, zorgen maken. De meeste van onze
gedachten zijn strategieën om de persoonlijke situatie te verbeteren. Omdat we 'slechte
situaties' willen vermijden of er zo snel mogelijk van af proberen te komen. Of omdat we
liever 'betere situaties' willen bereiken.

Dit soort strategische gedachten gaan gepaard met een soort verkramping, een spanning
ergens in het lichaam: een samentrekking of aanspanning in het zenuwstelsel en parallel
daaraan ook in het spierstelsel. Soms is deze verkramping groot en merk je hem op. Maar
meestal is de samentrekking klein; je bent je er amper van bewust. Als die kleine mentale
verkrampingen zich in de loop der tijd ophopen, ontstaat uiteindelijk wat we tegenwoordig
stress noemen.*)

Wanneer stress eenmaal is ontstaan is het vaak moeilijk om te ontspannen. Dit komt niet
alleen omdat de inspanningen/verkrampingen zo klein en dus zo onopvallend zijn. Maar ook
omdat er zo veel en verschillende aanspanningen zijn. Waar moet je dan beginnen?

Meestal kiezen we voor sport of yoga om lichaam en geest te ontspannen en deze kleine
en vele aanspanningen tot rust te brengen. Hoewel veel verkrampingen dan kunnen oplossen
is het effect van tijdelijk aard. Na enige tijd komen de verkrampingen weer terug, omdat
deze zich op een dieper niveau hebben vastgezet. Om tot echte en blijvende ontspanning
te komen, moet de oorzaak van de vele kleine aanspanningen worden weggenomen.

Wat is die oorzaak dan?
De oorzaak van alle gedachteactiviteit is het idee dat het niet goed is, zoals het
nu is. Alle verkramping - en daarmee ook alle stress - komt voort uit het misverstand dat je
huidige situatie niet goed genoeg is en dat er daarom verbetering of verandering nodig is.
Er heerst een idee dat er een probleem is, dat moet worden opgelost, maar dat niet
zomaar opgelost kan worden.

Waarschijnlijk zul je niet zomaar geloven dat alles precies goed is zoals het nu is.
Je hoeft ook niet te geloven want je kunt het zelf ontdekken. Dat ontdekkingsproces is wel
spannend, omdat het tegen al je neigingen ingaat. Om te ontdekken dat alles al goed
is zoals het is, hoef je jezelf alleen maar de gelegenheid te geven om voor een moment
al je belangen op te geven en te kijken wat er gebeurt in je lichaam. Je hoeft alleen
maar alles wat je wilt, even op te geven, en alles wat je niet wilt toe te laten. En kijk
vervolgens wat er gebeurt.

Wanneer je dat voor de eerste keer doet, ervaar je waarschijnlijk iets van angst of 
onrust. Dat voelt niet prettig. Maar als je de angst of onrust toelaat en deze er gewoon
kunt laten zijn, zul je ontdekken dat je nog steeds leeft. Je merkt dat je blijft ademen
en ook de wereld houdt niet op te bestaan. Het kan wel zijn dat je ideeën over de wereld
als een zeepbel uit elkaar spatten, maar de wereld is er nog. Je kunt nog steeds zien, horen,
ruiken, proeven en voelen. Geef jezelf de kans om te leren te ontspannen in de spanning
of in de onrust, enkel en alleen door de spanning en de onrust er te laten zijn.
Wanneer je je verzet opgeeft, maak je de weg vrij voor de ontspanning.
Ontspanning begint dan langzaam (of snel) vanzelf te ontstaan.

Als je er in slaagt om ontspannen aanwezig te blijven met alles wat je via je vijf zintuigen
waarneemt, ontstaat er een soort genieten. Een ontspannen genieten van ruiken, proeven,
horen, zien en voelen wat er zich aandient in het hier en nu.
De ontspannen rust van eenvoudig aanwezig ZIJN.

*) Ruim een kwart van de Nederlandse werknemers ervaart stress op het werk door
    hoge werkdruk.                                                             (Bron: ANP, 28 P, 28 feb ’08)

Vergroot je vaardigheden om beter met stress om te gaan.

Klik hier voor een paar eenvoudige ontspanningsoefeningen.

Home